Yekîtiya Komeleyên Kurdîstan. (KOMKAR), ku ji alîyê karker û rewşenbîrên Kurd ên li derveyî welêt ve hatiye damezrandin, yekem rêxistina sîwanî ya Kurd li dîasporayê ye. Her çend KOMKAR bi fermî di sala 1979an de hatiye damezrandin jî, rêxistina wê gelek dûrtir e û vedigere destpêka salên 1970î. Ji wê demê û pê ve, karker û rewşenbîrên Kurd li Komara Federal a Almanya dest bi rêxistinbûnê kirin da ku Kurdan bi civaka navnetewî bidin nasandin û piştgirîyê ji bo têkoşîna netewî bi dest bixin. Di destpêkê de, di sala 1974an de li bajarên wek Munîh, Berlîn û Frankfurtê komeleyê dest bi damezrandinê kin.
KOMKARê ji bo Kurdan çi kiriye?
Bekir Topgider
Beşê 1 e mîn.
Yekîtiya Komeleyên Kurdîstan. (KOMKAR), ku ji alîyê karker û rewşenbîrên Kurd ên li derveyî welêt ve hatiye damezrandin, yekem rêxistina sîwanî ya Kurd li dîasporayê ye. Her çend KOMKAR bi fermî di sala 1979an de hatiye damezrandin jî, rêxistina wê gelek dûrtir e û vedigere destpêka salên 1970î. Ji wê demê û pê ve, karker û rewşenbîrên Kurd li Komara Federal a Almanya dest bi rêxistinbûnê kirin da ku Kurdan bi civaka navnetewî bidin nasandin û piştgirîyê ji bo têkoşîna netewî bi dest bixin. Di destpêkê de, di sala 1974an de li bajarên wek Munîh, Berlîn û Frankfurtê komeleyê dest bi damezrandinê kin.
Di salên paşîn de ev hewldan berfireh bûn. Komele û komîte li bajarên din ên li seranserê Komara Federal a Almanya jî hatin damezrandin. Ev komele gihîştin wê encamê ku rêxistinek sîwanî pêwîst e. Di destpêka sala 1979an de, karker, hevgirtin û komeleyên çandî yên Kurd li Frankfurtê kongreyek li dar xistin û Federasyona Komeleyên Karkerên Kurdistanê – KOMKAR, wek ku wê demê dihat nasîn, damezirandin.
Piştî nîqaşên dûr û dirêj, di pêvajoya damezrandinê û serdema piştre de, encam derket holê ku KOMKAR xwedî du mîsyonên bingehîn e. Yek ji van piştgirîya têkoşîna netewî û demokratîk ya li welêt û dabînkirina hevgirtina navnetewî ya ji bo têkoşîna netewî ya Kurd e; ya duyem jî xebata ji bo paraztin û pêşvebirina mafên civakî, yasayî û çandî yên koçberên Kurd li Komara Federal a Almanya ye.
Di berdewamîya van hewldanan de, KOMKARê ji bo avakirina rêxistinek girseyî ya ji bo civaka Kurd ya li derveyî welêt çalakîyên girîng pêk anîn. Di encama van hewldanan de, komeleyên girêdayî KOMKARê li bajarên wek Berlîn, Hamburg, Bremen, Dortmund, Duisburg, Bottrop, Koln, Troisdorf, Wuppertal, Frankfurt, Mannheim, Stuttgart, Nurnberg û Münchenê hatin damezirandin. Li gelek bajarên din ên ku komele lê tunebûn, komîte û komên xebatê hatin damezirandin. Xebata KOMKARê ji bo welatên din ên Ewropayê xizmet kir û komeleyên KOMKARê li gelek welatên Ewropî hatin damezirandin. Ev komele îro jî xebata xwe didomînin.
Çend lêkolînên girîng ên ku ji hêla KOMKARê ve hatine kirin
Yek ji çalakîyên herî bi bandor ên KOMKARê, hem li welêt û hem jî li navnetewî, greva birçîbûnê ya li Frankfurtê (sala 1981an) bû. Bîst û sê welatparêzên Kurd beşdarî vê greva birçîbûnê bûn, ku 41 rojan dom kir. Grevê piştgirîyek xurt û eleqeyek mezin ji rêxistinên Kurd, çepgirên Tirk û Alman ên wê demê girt. Greva birçîbûnê ji bo protestokirina zilm, êşkence û komkujîyên ku li dijî gelê Kurd, û her weha li dijî hêzên çepgir û demokratîk ên li Tirkiyeyê ji hêla cûntaya faşîst ve, ku di sala 1980an de bi darbeyekê desthilatdarî bi dest xist, hat lidarxistin.
Ji bo hişyarkirina raya giştî ya li dijî zilm û hovîtîya cûntaya faşîst û ji bo hişyarkirina hebûna pirsa Kurd li seranserê cîhanê, şandeyek ji birçîyên grevê çû Strasbourgê da ku bi rayedarên Konseya Ewropayê re bicive. Greva birçîbûnê bandorek girîng li ser hebûna mijara Kurd li Ewropayê kir. Televîzyona ZDF û her weha gelek rojnameyên Almanî, bi berfirehî li ser çalakîyê sekinîn. Ji bo piştgirîya vê greva birçîbûnê, ya ku ji hêla navendî ve hatibû organîzekirin û li bajarên ku şaxên KOMKAR lê bûn, ji bo hevgirtinê grevên birçîbûnê yên sê rojî hatin lidarxistin.
Ciwanên Kurd ên ku li zanîngehên Ewropa û Rûsyayê dixwînin, tezên doktorayê li ser KOMKAR û xebata wê amade kirine. Îro, gelek ji van ciwanan di kariyerên navdar de ne.
Ji damezrandina xwe ve, KOMKAR rojnameyek mehane bi navê Dengê KOMKAR (Dengê KOMKAR) derxist. Ji bilî çalakî û bûyerên KOMKARê, rojname bi berfirehî gotar û nivîsên li ser çand, dîrok û zimanê Kurdî jî dihewîne. Dengê KOMKARê, ku bi Kurdî û Tirkî dihat weşandin, bi tevahî 129 hejmar derketiye. Her weha kovarek bi zimanê Almanî, pêşî KOMKAR-Info û paşê Bulletin Kurdistan, derxistiye da ku raya giştî ya Alman li ser Kurd û Kurdistanê agahdar bike.
Nivis Berdevam be…